“REAL MINING 2025” konferansında, Zoomlion Heavy Industry Rus LLC Madencilik Ticari Direktörü Oleg Sorokin, Rusya’daki geniş gövdeli damperli kamyon pazarına ilişkin bir değerlendirme sunarak, hibrit ve otonom çözümlerin ocak taşımacılığına yönelik yaklaşımları nasıl dönüştürdüğünü anlattı.
Tanınmış Çinli üretici Zoomlion Heavy Industry, 300 tona kadar taşıma kapasiteli iki akslı rijit şasili damperli kamyonların yanı sıra üç akslı geniş gövdeli damperli kamyonlar da üretmektedir. Bu ikinci grupta, farklı teknik konfigürasyonlara sahip 60, 75, 90 ve 100 ton taşıma kapasiteli dört ana model yer almaktadır.
Markanın damperli kamyonlarının temelinde, düşük alaşımlı yüksek mukavemetli çelikten üretilmiş güçlendirilmiş kaynaklı bir şasi bulunmaktadır. Tüm boyuna ve enine kirişler kutu kesitli yapıdadır ve kritik kaynak dikişlerinin yüzde 100’ü ultrasonik kontrolden geçirilmektedir. Akslar ise ağır hizmet koşulları için özel olarak tasarlanmıştır.
Ürün gamında mekanik, otomatik, hibrit ve elektrikli olmak üzere farklı şanzıman seçeneklerinin yanı sıra, sürücülü ve sürücüsüz/uzaktan kumandalı kontrol sistemleri de sunulmaktadır.
Geniş gövdeli damperli kamyonlar neden ilgi görüyor?
Rusya pazarına ilişkin veriler, bu tür ekipmanların satışlarında son yıllarda istikrarlı bir artış olduğunu göstermektedir. Yalnızca 2025 yılının ilk yarısında 300’ün üzerinde araç satılmış olup, bu rakam önceki yılların aynı dönemlerine kıyasla üç kat artış anlamına gelmektedir. Bu ilginin nedeni açıktır: belirsizlik ve sınırlı likidite koşullarında müşteriler, kısa ve orta vadeli projeler için daha düşük sermaye gerektiren çözümler aramaktadır.
Üç akslı damperli kamyonların iki akslı modellere kıyasla hem avantajları hem de sınırlamaları bulunmaktadır. Örneğin, üç akslı modeller için önerilen taşıma mesafesi 5–7 km olup, bu araçlar 150 metreye kadar derinliğe sahip açık ocaklar için uygundur. Aynı zamanda üç akslı damperli kamyonların kullanımı, gerekli yol genişliğinin iki akslı araçlara kıyasla daha dar olması sayesinde ocak içi yol yapım ve bakım maliyetlerini düşürmektedir.
Üç akslı damperli kamyonların sahiplik avantajı, daha düşük ilk yatırım maliyeti ve yedek parça—lastikler dâhil—maliyetlerinin daha düşük olması ile ton başına yakıt tüketiminin azalmasından kaynaklanan daha düşük işletme giderlerinden oluşur. Ancak bu durumun bir dezavantajı da vardır. Üç akslı ve iki akslı damperli kamyonlar arasındaki başlangıç maliyeti farkına rağmen, ortalama toplam kullanım ömrü ikinci grup lehinedir: üç akslı modeller için yaklaşık 5 yıl, iki akslı modeller için ise yaklaşık 10 yıl.
Hibrit ve otonom taşımacılık
Yeni piyasa koşulları, özellikle dizel yakıt maliyetleri ve bunların toplam işletme giderleri içindeki payı dikkate alındığında, Zoomlion hibrit tahrikli üç akslı damperli kamyonlar geliştirmeye odaklanmaktadır. Üreticinin ürün gamında bu segment, 100 ton taşıma kapasiteli ZT-160HAV modeliyle temsil edilmektedir.
Hibrit damperli kamyonların kullanım oranı, mekanik veya otomatik şanzımanlı araçlara kıyasla önemli ölçüde daha yüksektir. Hibrit sistemlerde, otomatik şanzımanla birlikte iki adet elektrik motoru kullanılmakta; bu motorlar kalkış anında yüksek tork sağlayarak dik eğimlerin aşılmasına olanak tanımaktadır. Bu sayede araçlar daha yüksek seyir hızlarına ulaşmakta ve benzer taşıma kapasiteli rijit şasili damperli kamyonlara kıyasla yüzde 25’in üzerinde yakıt tasarrufu sağlamaktadır.
Zoomlion ayrıca sürücüsüz ve tamamen elektrikli araçların geliştirilmesine de büyük önem vermektedir. Oleg Sorokin bu konuyla ilgili olarak şunları ifade etti: “Ülkemizde, maden sahalarında sürücüsüz araçların kullanımına yönelik ulusal standartların oluşturulması ve 5G ağlarının kullanılabilmesi konusunda aktif bir tartışma sürecinin başlamasını umut ediyoruz.”